فاعل بخش ۳


فاعل (٣)

ترتیب بین فاعل و مفعول
اصل در فاعل اینست که بر مفعول مقدم شود. مثلا می گوییم: «ضَرَبَ زیدٌ خالِداً» (زید خالد را زد).
در این مثال زید فاعل است و خالدا مفعول است و همانطور که می بینید فاعل بر مفعول مقدم شده است.
در عین حال در حالت عادی و در صورتی که مشکلی پیش نیاید جائز است مفعول را بر فاعل مقدم داشت و بگوییم: «ضَرَبَ خالداً زیدٌ».

وجوب تقدیم فاعل بر مفعول
در جایی که فاعل با مفعول اشتباه گرفته شود واجب است که طبق روال عادی فاعل را بر مفعول مقدم کرد. مانند جایی که فاعل و مفعول هردو اسم مقصور باشند.
مثلا وقتی می گوییم: «ضَرَبَ عیسی موسی» (عیسی موسی را زد) اگر در نگاه گوینده فاعل موسی باشد مخاطب دچار سردرگمی می شود. بنابراین لازم است فاعل را مقدم کرد تا مخاطب دچار اشتباه نشود.
البته در مورد اسم مقصور باز اگر قرینه اي وجود داشته باشد که مفعول و فاعل را از هم جدا و متمایز کند تقدیم مفعول بر فاعل بلامانع است.
مثلا وقتی می گوییم: «أَکَلَ الحَلوَی یَحیَی» (یحیی حلوا را خورد) از آنجا که حلوا نمی تواند فاعل و خورنده یحیی باشد فاعل و مفعول مشخص هستند بنابراین تقدیم مفعول برای مخاطب در فهم مقصود متلکم خللی ایجاد نمی کند.

بازدیدها: 0

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *