قواعد اعلال(قاعده ششم)


فعل مُعتَل

قواعد اعلال

قاعده ششم
واو در صورتی که لام الفعل کلمه و حرف چهارم به بعد کلمه باشد و همچنین حرف قبل آن مفتوح باشد تبدیل به «یاء» می شود.
مانند فعل مضارع مجهول «یُدعَوْنَ» که مشمول این قاعده است و تبدیل به «یُدعَین‌َ» می شود.
یا مانند فعل «زَکَّوَ» که تبدیل به «زَکَّيَ» می شود. و همچنین مانند: «یُتلَوُ» که تبدیل به «یُتلَيُ» می شود.

جریان این قاعده در اسم
قاعده ششم اعلال در اسم نیز جاری می شود. به عنوان مثال اسم مفعول «مُدَّعَوُ» شامل قاعده ششم می گردد و تبدیل به «مُدَّعَيُ» می شود.

رابطه قاعده ششم و قاعده هشتم
برخی از کلمات مانند: «یُدْعَوُ» و «مَدَّعَوُ» هم مشمول قاعده ششم هستند و هم قاعده هشتم. طبق قاعده هشتم اعلال «واو» و«یاء» متحرک ماقبل مفتوح تبدیل به «الف» می شوند.
حال سوال اینجاست که در مثال های فوق آیا «واو» باید طبق قاعده ششم تبدیل به «یاء» شود یا طبق قاعده هشتم تبدیل به «الف» گردد؟
پاسخ اینست که قاعده ششم بر قاعده هشتم مقدم است و ابتدا قاعده ششم جاری می شود و «واو» تبدیل به «یاء» شده سپس «یاء» تبدیل به الف می شود.
از اینرو در شکل نهایی کلمات فوق «یاء» در آخر کلمه دیده می شود ولی «الف» تلفظ می شود و این به خاطر تقدم جریان قاعده ششم بر قاعده هشتم است.

بازدیدها: 4

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *